Ból porodowy i metody jego zwalczania...

Oprac. dr n. med. Michał Kisiel

Ból jest integralną częścią porodu. Uważa się, że ma on istotne znaczenie dla bezpiecznego przebycia porodu. Informuje bowiem kobietę o rozpoczęciu akcji porodowej, a wraz z nasileniem się czynności skurczowej, o zbliżającym się momencie narodzin. W pierwszym okresie porodu skurcze są niezbyt częste, lokalizują się głównie w okolicy krzyżowej i związane są ze skracaniem i rozwieraniem się szyjki macicy. Zaczynają się nasilać wraz z postępem porodu i schodzeniem główki w głąb kanału rodnego. Będziesz je teraz odczuwać w dole brzucha i jako opasujące całą jamę brzuszną. W drugim okresie porodu, gdy główka będzie przechodzić przez kanał rodny i dziecko będzie wydostawać się na zewnątrz, będziesz czuła ból głównie w okolicy krocza.

Pożyteczne boleści

Większość kobiet odczuwa skurcze jako bolesne, a ich intensywność narasta wraz z postępem porodu. Siła odczuwanego bólu jest cechą indywidualną, a zależy także od twojego nastawienia oraz przygotowania do porodu i od zdolności radzenia sobie z jego trudnościami. Bardzo ważna jest umiejętność właściwego oddychania. Nauka oddychania i relaksu pod okiem instruktora w szkole rodzenia, a także ćwiczenie tych technik systematycznie w domu, i to na wiele tygodni przed porodem, pozwolą ci nie tylko złagodzić doznania bólowe w czasie porodu, ale także głębiej i pełniej przeżyć ten wspaniały - choć trudny dla ciebie i dziecka - moment. Dzięki temu dajesz dziecku i sobie szansę uniknięcia niepożądanych działań i leków stosowanych do znieczulenia. Jednakże, jak wiadomo, zbyt intensywny ból i nadmierna reakcja lękowa mogą zaburzać przebieg porodu, a nawet stanowić zagrożenie. W takich sytuacjach, a także w przypadku niektórych patologii ciąży lub porodu zniesienie bólu porodowego za pomocą odpowiedniego znieczulenia staje się koniecznym postępowaniem medycznym. W pozostałych przypadkach zastosowanie znieczulenia zależy od indywidualnej wytrzymałości na ból. Pamiętać jednak należy, że podawanie leków znieczulających może powodować skutki niekorzystne dla rodzącej lub dziecka.

Znieczulenie zewnątrzoponowe

Należy ono do tak zwanych blokad centralnych i polega na wprowadzeniu leku znieczulającego do przestrzeni zewnątrzoponowej kanału kręgowego. Lek podany w to miejsce blokuje przewodzenie bólu. Znieczulenie powinno być wykonane w warunkach szpitalnych, tak aby w przypadku powikłań była możliwość szybkiego i skutecznego im przeciwdziałania. Wykonuje je lekarz anestezjolog po uprzednim stwierdzeniu przez położnika odpowiedniego zaawansowania porodu. Szerokie zastosowanie znieczulenia zewnątrzoponowego stało się możliwe po wynalezieniu bezpiecznych cewników z tworzyw sztucznych. Przez taki cewnik można w sposób ciągły podawać i regulować dawkę leku potrzebną do uzyskania odpowiedniego znieczulenia. Powikłaniami tego typu znieczulenia mogą być: zahamowanie postępu porodu, obniżenie ciśnienia tętniczego, bóle głowy po porodzie, porażenie mięśni oddechowych z powodu zbyt dużego stężenia leku.
Znieczulenie centralne jest jedynym skutecznym sposobem przerwania bólu porodowego o bardzo dużym nasileniu. W określonych sytuacjach jest wręcz zalecane ze wskazań lekarskich. W przypadku braku takich wskazań w większości szpitali istnieje możliwość znieczulenia na życzenie, ale pamiętając o powikłaniach zawsze zastanów się czy o nie poprosić. O skorzystaniu ze znieczulenia nie powinien przesądzać strach przed bólem, lecz intensywność odczuwania skurczów.