Piramidy wabią turystów do Egiptu. Ci, co dali się skusić odkrywają tam znacznie więcej niezwykłości.

Wiola i Jarek, którzy są z zamiłowania "turystami ekstremalnymi", do Egiptu wybrali się w samym środku egipskiego lata, kiedy 50-stopniowy upał nawet dla Egipcjan jest trudny do zniesienia! Wzięli ze sobą trójkę dorastających dzieci; na wyprawę namówili też siostrę Jarka z dwiema córkami. Pot lał się z nich strumieniami, a jednak nie żałują! Jedno okno hotelowe wychodziło wprost na plażę i morze, a drugie na. śmietnik. - Taki jest właśnie Egipt - relacjonują zgodnie. Trzeba w nim zobaczyć i jedno, i drugie.

Umarli i bardzo żywi

Jest środek sierpnia. Kąpiel w Morzu Czerwonym nie przynosi ulgi, bo woda jest gorąca jak rosół. Zalegnięcie w cieniu palmy daje tylko chwilowe poczucie odpoczynku. No to żyje się nocą. Właśnie dlatego w Kairze, największej arabskiej metropolii, która może mieć nawet 20 mln mieszkańców, w nocy jest jeszcze gwarniej niż w dzień. Miasto o północy jest zakorkowane. Kierowcy jeżdżą jak szaleni, nie zważając na przepisy. Na dodatek z nieznanych powodów jeżdżą na światłach postojowych. Rodzinna wycieczka daje się skusić sprzedawcy papirusów, który w swoim sklepie częstuje ich egipską herbatą i oferuje papirusy "dla Polaków za pół ceny". Mimo oczywistej ściemy dają się namówić: "w końcu i tak mieli w planach przywiezienie z Egiptu pamiątkowych papirusów" - tłumaczą.
W Kairze wielu ludzi żyje w skrajnym ubóstwie. - Tylko z jadącego autokaru mogliśmy zobaczyć "miasto umarłych" - atrakcję wyłącznie dla turystów o mocnych nerwach - opowiadają. Jego mieszkańcy zamienili na swoje domy gigantyczny cmentarz. - Widok anten satelitarnych na dachach grobowców musi nastrajać dziwnie. Mieszkańcy cmentarzyska żyją pośród umarłych i nie mają raczej szans na powrót do normalnego społeczeństwa. Nie da się oszacować liczby mieszkańców "miasta umarłych", choć podobno może ich być nawet kilka milionów. Niewyobrażalne? Nie w Egipcie.
W Kairze nieźle też dziwi ilość mężczyzn spacerujących po ulicy pod rękę. Powszechnie uważa się, że to naturalny element tamtejszej kultury i nie ma nic wspólnego z orientacją seksualną. Podobnie jak w Europie sensacji nie wzbudzą raczej idące ulicą za rękę przyjaciółki. Jednak egipski przewodnik tłumaczył, że w jego kraju homoseksualizm stał się czymś zupełnie naturalnym. Młodzi mężczyźni nie mają szans na fizyczny kontakt z kobietą; nie mogą umówić się z nimi na randkę. W konsekwencji wielu mężczyzn łączy się ze sobą - żenią się stosunkowo późno albo wcale.

Groby i uczeni

Jarek mówi, że w swoich podróżach często dopada go poczucie pewnego rodzaju rozczarowania. Wiele miejsc wygląda na reprodukcjach znacznie atrakcyjniej niż w rzeczywistości. Jednak zdaniem Jarka absolutnie nie można tego powiedzieć o egipskich piramidach. Choć każdy z nas widział je choćby na zdjęciach, to piramidy zobaczone na żywo zatykają dech w piersiach. Jarek w swoim zachwycie dał nura w podziemia piramidy Hefrena (tej środkowej), gdzie zobaczyć można hieroglify.
Sporym przeżyciem dla grupy podróżników była też wyprawa na górę Synaj. Wyrusza się po zmierzchu, żeby ok. 2 w nocy znaleźć się u podnóża góry, skąd wspina się na szczyt, aby podziwiać wschód słońca. Kto się zmęczy, podjechać może na wielbłądzie.
Obowiązkowym punktem wyprawy była dla nich także podróż do Doliny Królów. Jedzie się tam konwojem złożonym z około 100 autokarów, asekurowanych przez wojsko. W każdym autokarze co najmniej jeden tajniak z bronią. Wszystko ze względu na bezpieczeństwo. Dolina Królów leży w bardzo wąskim wąwozie otoczonym z czterech stron górami. To tu właśnie parę lat temu terroryści zaatakowali niemieckich turystów i na odkrytej przestrzeni wystrzelali ich jak kaczki. Od tego czasu bardzo trudno jest spotkać Niemca w Egipcie. Ciekawe, że z Doliny Królów wraca się już bez wojska - jakby w powrotnej drodze ochrona nie była potrzebna.
W Dolinie Królów podziwiać można ukryte w skałach grobowce faraonów, w tym Hatszepsut - kobiety-faraona, nad której tajemnicą badacze łamią sobie głowę do dziś. Zdaniem Jarka i Wioli nie warto jest płacić 20 dolarów za wejście do grobowca Tutenhamona. Choć jego odkrycie było sensacją (był to jedyny grobowiec, który nie został wcześniej splądrowany), to znalezione tam skarby spoczywają dziś w muzeum archeologicznym w Kairze, zaś pusty grobowiec niewiele różni się od sąsiednich. Wiola i Jarek opowiadają, że ich przewodnikami byli polscy archeolodzy, którzy o starożytnym Egipcie opowiadali z wielką pasją. Polacy badacze są w Egipcie dobrze zadomowieni i wciąż dokonują tu wielu odkryć.

Polski interes

Egipcjanie dobrze znają polskich turystów. Kiedy przyznamy się jakiemuś handlarzowi, że jesteśmy z Polski, zaraz będzie wołał za nami: "Cześć kochanie" albo "Jak się masz?"; a czasem nawet - "Ty stara babo!". Maja, córka Wioli opowiada, że usiedli raz zmęczeni na placu, a wtedy zaczął krążyć wokół nich sprzedawca zegarków. Podchodził co minutę, recytując jak mantrę: "Rolex one dolar! Rolex one dolar!" Spławiony któryś raz z rzędu, zapytał w końcu, skąd pochodzą. A kiedy okazało się, że z Polski, skomentował: "Poland no business". Zapewne był to komplement, który miał oznaczać, że Polacy potrafią się targować niemal jak Arabowie. Na jednym z targowisk Maja chciała kupić talizman szczęścia - "rączkę Fatimy". Znalazła upragniony przedmiot, ale sprzedawca wymienił za niego zawrotną sumę. Ekipa Wioli i Jarka obśmiała tę cenę i wymieniła znacznie mniejszą, na którą jednak handlarz nie chciał się zgodzić. W tej sytuacji poszli szukać dalej. Sprzedawca z "rączka Fatimy" w ręku odnalazł ich po 10 minutach w innym sklepie i sprzedał pamiątkę za wymienioną cenę, demonstrując przy tym niezadowolenie. Jednak pewnie i tak zrobił swój interes.

Policja turystyczna
Turystyka stanowi największe źródło dochodów Egiptu. Rząd tego kraju w celu ułatwienia rozwoju turystyki powołał policję turystyczną, która ma czuwać nad bezpieczeństwem przybywających z całego świata turystów. Kolejnym ważnym źródłem dochodów są opłaty pobierane za korzystanie z łączącego Morze Czerwone ze Śródziemnym Kanału Sueskiego. Został on zbudowany w połowie XIX wieku przez kolonizujących Egipt Brytyjczyków.

Kraj jednej rzeki
W Egipcie dominuje klimat suchy i zwrotnikowy. Roczna suma opadów na ogół nie przekracza kilkudziesięciu milimetrów. Gdyby nie Nil, Egipt byłby prawie bezludnym państwem. Nad rzeką istnieje oaza nadrzeczna, ciągnąca się przez ok. 3 tys. kilometrów.

U wodopoju
Egipt jest najludniejszym krajem arabskim i drugim pod względem liczby mieszkańców w Afryce. Większość jego obszaru jest jednak bezludna, zaś ludność skupia się w okolicach Nilu i na wybrzeżu. Stołeczny Kair - największe miasto kontynentu - zamieszkuje niemal 30% całej ludności Egiptu.
Króciak - Tajemnicze cuda świata
Trzy piramidy są najbardziej znanymi, ale wciąż tajemniczymi budowlami świata. Tak naprawdę ciągle nie wiadomo kiedy powstały, zaś ich nazwy są umowne. Starożytni Grecy uznali piramidy za jeden z siedmiu cudów świata. Stojący w sąsiedztwie piramid gigantyczny Sfinks jest prawdopodobnie od nich jeszcze starszy.
Krociak - Transseksualna Faraonka
Hatszepsut była pierwszą egipską władczynią, która kazała nazywać siebie faraonem. Na wielu wizerunkach przedstawiano ją jako mężczyznę, bez piersi, ale za to z brodą. Ok. 20 lat po jej śmierci próbowano wymazać ją z historii, niszczono jej posągi i świątynie. Dopiero po trzech tysiącach lat badacze natrafili na ślady królowej o tym imieniu.

Jak arab z żydem
Egipt jest liderem wśród państw arabskich Afryki i mediatorem w nierozstrzygniętym konflikcie izraelsko-palestyńskim. Wobec Izraela prowadzi politykę pokojową i stara się zacieśnić współpracę z krajami Unii Europejskiej oraz Stanami Zjednoczonymi. Jednak przekraczając granicę egipsko-izraelską jest się skazanym na kilkugodzinne czekanie i bardzo wnikliwą kontrolę.

Jacek Papis
j.papis@laif.co.uk