Co za dyskryminacja! Sieć handlowa Marks & Spencer odmawia honorowania polskich dokumentów tożsamości przy zakupie towarów przeznaczonych dla dorosłych.

Późne popołudnie. Mill Hill. Magda Babicz (23 l.) w drodze do pracy wpada po szybkie zakupy do sklepu Marks & Spencer. W biegu przypomina sobie, że może za jednym zamachem załatwić także prezent urodzinowy dla znajomego, do którego idzie na imprezę wieczorem. Do koszyka pakuje zatem eleganckie pudełko czekoladek i butelkę dobrego wina. Pędzi do kasy, wykłada zakupy i od razu pakuje je do siatek, gdy... - Poproszę o dowód - prosi wypranym z emocji głosem młoda ekspedientka. Magda posłusznie podaje dziewczynie swój polski dowód oraz polskie prawojazdy. - Niestety, ale honorujemy wyłącznie brytyjskie dokumenty, brytyjski dowód osobisty albo paszport - oznajmia ekspedientka. - Ale jak to? To znaczy, że w waszym sklepie obcjokrajowcy nie mogą kupić alkoholu? - pyta zaskoczona Polka. - Przykro mi, ale takie są przepisy - potwierdza dobitnie ekspedient z kasy obok. Magda postanawia dalej się nie kłócić - tuż za nią zdążyła się już ustawić całkiem spora kolejka zniecierpliwionych, pochrząkujących znacząco klientów. Zawstydzona odstawia butelkę wina, płaci za resztę zakupów i bez słowa wychodzi. - Czy to nie zakrawa o rasizm? To przecież nie ma sensu! - dziwi się potem oburzona Magda.

Nieścisłości
Na stronie internetowej sklepu, w sekcji o restrykcjach na sprzedaż alkoholu, wyraźnie jest napisane: "Przy zakupie alkoholu, trzeba potwierdzić, że nabywca bądź odbiorca alkoholu w formie prezentu mają skończone 18 lat". Nie ma tam ani słowa na temat dokumentów, jakimi trzeba się wylegitymwać przy zakupie. Menedżerka sklepu nie jest dużo bardziej pomocna. Wymienia brytyjski dowód osobisty, paszport oraz europejskie prawojazdy, jednak wszelkie inne zapytania zbywa, odsyłając do biura obsługi klienta M&S. Tam dowiadujemy się, że rzeczywiście w M&S nie są honorowane polskie paszporty i dowody osobiste. Okazuje się jednak, że Magda miała prawo dokonać zakupu alkoholu, przedstawiając swoje polskie prawo jazdy. Zatem w jednej z największych brytyjskich sieci handlowych mogą zaopatrzać się w napoje alkoholowe tylko dorośli Brytyjczycy oraz dorośli członkowie UE będący w posiadaniu prawa jazdy, tak jak Magda - czyżby zatem Polka stała się ofiarą niekompetencji ekspedientów? A poza tym akurat kierowcy może niekoniecznie powinni być uprzywilejowani przy zakupie wódki? Urocza pani z biura obsługi klienta obiecuje porozmawiać ze sklepem na Mill Hill, wyjaśnić sprawę.
Zamist niej oddzwania przedstawicielka prasowa sieci, która uściśla: nie chodzi o każde prawo jazdy z krajów członkowskich, ale o nowy unijny wzór tego dokumentu. To jeszcze bardziej jednak komplikuje sprawę - bo ilu Polaków ma takie prawo jazdy? - Takie są przepisy i o ile mi wiadomo większość sklepów sieciowych ma podobną politykę. Nie jest ona wymierzona w żadną narodowość - wyjaśnia przepraszającym tonem rzeczniczka M&S.

Dokument widmo

Najciekawsze w tym wszystkim jest to, że Unia Europejska, owszem, zaaprobowała projekt wprowadzenia ujednoliconego wzoru prawa jazdy dla wszystkich krajów członkowskich, jednak jego wprowadzanie rozpocznie się dopiero w. 2013 r. (!). Jego wzór nawet jeszcze nie istnieje lub nie został upubliczniony.
- Istnieje wprawdzie nowy, unowocześniony wzór europejskiego prawa jazdy, ale nie jest on jednakowy we wszystkich krajach - informuje rzecznik Komendy Wojewódzkiej Policji w Gdańsku. Od starszych różni się głównie tym, że obok większego, kolorowego zdjęcia posiadacza jest na nim zamieszczone również mniejsze, czarno-białe. Nie ma ono jednak nic wspólnego z ogólnoeuropejskim prawem jazdy, które zostanie wprowadzone dopiero za pięć lat. Na dodatek nasza czytelniczka legitymowała się właśnie tym najnowszym z dostępnych modelem prawa jazdy. Albo więc M&S wybiega swoimi wewnętrznymi przepisami bardzo daleko w przyszłość, albo jego obsługa sama już się pogubiła, jakie dokumenty ma uznawać, a jakie nie.

Wolna amerykanka
Co na ten temat ma do powiedzenia rządowa organizacja Consumer Direct, która zajmuje się kontrolą standardów i jakości usług w handlu? Okazuje się niestety, że każda instytucja handlowa ma prawo ustanawiać własne zasady. Nie ma odgórnych standardów odnośnie dokumentów, którymi musi się wylegitymować klient przy zakupie alkoholu (jak i również noży kuchennych w przypadku sieci M&S) czy w jakiejkolwiek innej sytuacji. Jeżeli jednak czujemy się urażeni sposobem, w jaki zostaliśmy potraktowani, zawsze możemy szukać pomocy u wyższej instancji. Następnym razem zatem, gdy usłyszymy, że nasze dokumenty nie mogą zostać uznane, nie bójmy się zadawać pytań i poprosić o rozmowę z menedżerem.

Skargi i zażalenia

Jeżeli jesteśmy nie zadowoleni z usług, obsługi lub towarów jakiejś firmy, możemy zgłosić się bezpośrednio do organizacji Consumer Direct lub Office of Fair Trading, dzwoniąc pod numer 08454 04 05 06 bądź kontaktując się z konsultantem przez stronę internetową www.consumerdirect.gov.uk. Konsultant ma obowiązek pomóc, pośrednicząc między klientem a dostawcą.

Joanna Berendt
j.berendt@laif.co.uk