Dokąd zmierza świat? Jak dotąd przepowiednie o jego końcu nie spełniły się. W Europie możemy właściwie, poza pewnymi wyjątkami, cieszyć się pokojem od przeszło 60 lat. Idea zjednoczenia Europy wydaje się oddalać od nas perspektywę konfliktu zbrojnego. Wszystko to pozwala na przyszłość naszego świata spoglądać z (umiarkowanym wprawdzie, ale jednak) optymizmem.

Dokąd zmierza świat? Jak dotąd przepowiednie o jego końcu nie spełniły się.
W Europie możemy właściwie, poza pewnymi wyjątkami, cieszyć się pokojem od przeszło 60 lat. Idea zjednoczenia Europy wydaje się oddalać od nas perspektywę konfliktu zbrojnego. Wszystko to pozwala na przyszłość naszego świata spoglądać z (umiarkowanym wprawdzie, ale jednak) optymizmem.
Jeśli więc nie uderzy w nas jakaś zabłąkana kometa, znienacka nie zaatakują kosmici, a terroryści nie zrzucą na nas któregoś dnia bomby atomowej, to czeka nas spokojna starość w świecie, gdzie wynalazki techniczne uczynią nasze życie łatwiejszym i przyjemniejszym.
W dzisiejszych czasach postępu nie da się zatrzymać, a nowych wynalazków jest tak wiele, że często przechodzą zupełnie bez echa. Sporo z nich wkrada się w nasze życie niezauważalnie; niektóre całkiem niedawno weszły znalazły zastosowanie, a wydaje nam się, jakby były z nami "od zawsze". Oprócz tych, które ułatwiają nam codzienne życie (jak np. telefony komórkowe), są też takie, które nasze życie przedłużają.

Prawie nieśmiertelni

Wbrew wizji, jaką ukazał w swojej powieści "Cząstki elementarne" francuski pisarz Michel Houellebecq, jest raczej wątpliwe, aby w najbliższej przyszłości wynaleziona została nieśmiertelność. Jeszcze nie. Tymczasem postęp medycyny jest oczywisty, a średnia długość życia człowieka w cywilizowanym świecie co roku wydłuża się o 3 miesiące. Oznacza to, że (jeśli wszystko dobrze pójdzie) co drugi człowiek, który rodzi się dziś w Europie albo USA, dożyje stu lat, a część z nich przywitać może szampanem nawet rok 2150.
Na przełomie tysiącleci odnotowano ogromny postęp w rozwoju nauk związanych z przeszczepianiem tkanek i narządów. Udało się zbudować sztuczną nerkę i prawą komorę serca. Jeszcze pod koniec minionego stulecia zapoczątkowano prace nad zastosowaniem przeszczepu pobranego od zwierząt. Jak dotąd człowiekowi z sercem przeszczepionym od pawiana udało się przeżyć 23 dni.
W końcu XX wieku możliwe stało się wreszcie zaglądanie do wnętrza ludzkiego ciała bez rozcinania skóry, a wszystko to dzięki endoskopii i ultrasonografii. Naszym rodzicom nie śniło się, aby możliwe było na przykład rozpoznanie płci dziecka jeszcze przed jego urodzeniem.
Stale doskonalone metody obrazowania pozwolą zajrzeć w każde, nawet najbardziej dotychczas niedostępne miejsce ludzkiego ciała. Zminiaturyzowana aparatura umożliwi wykonywanie zabiegów chirurgicznych jedynie w tych rejonach ciała, które tego wymagają. Już za kilka lat operacje w najtrudniejszych przypadkach będą mogli przeprowadzać najlepsi na świecie specjaliści, nawet jeśli od łóżka chorego dzielić ich będą tysiące kilometrów. Wszystko dzięki rodzącej się na naszych oczach telemedycynie i robotyce chirurgicznej.
Nowe technologie, ale jednocześnie nowe choroby, będą ciągle stanowiły wyzwanie dla lekarzy w przyszłości. Być może blisko jesteśmy też dnia, gdy powstanie wreszcie stuprocentowo skuteczny płyn na porost włosów...

Zawrotna prędkość

Nasz świat zmieniony został gruntownie przez Internet. Wszechświatowa sieć, która nie ma jeszcze nawet 20 lat, opanowała wiele dziedzin naszego życia.
Dziś trudno sobie na przykład wyobrazić jak bez Internetu mogły działać banki albo powstawać gazety. Internet stał się też miejscem, w którym niezliczeni zapaleńcy wymieniają się swoimi marzeniami o przyszłości. Marzą o wynalazkach, których jeszcze nie ma, ale może niedługo już będą. Najczęstszą inspiracją dla nich są filmy science fiction.
- Mam nadzieję, że "moduł antygrawitacyjny" wynaleziony zostanie jeszcze za naszego życia - pisze Łukasz. - Wreszcie możliwa stanie się teleportacja: Zamiast spędzać godziny w pociągu albo samolocie, będziemy za pomocą specjalnego urządzenia po prostu "przeskakiwać" z jednego miejsca w inne i to zaledwie w kilka sekund. Na razie nic jednak nie wiadomo, by naukowcy byli blisko takiego wynalazku. Póki co, zadowolić się musimy tradycyjnymi środkami lokomocji, które jednak stają się coraz doskonalsze. We Francji rusza właśnie pociąg jeszcze szybszy od dotychczasowych. Napędzany elektrycznie AGV pędzić może z prędkością dochodzącą nawet do 360 km/h. Wyobrażacie sobie, że za kilka lat podróż z Londynu do Paryża będzie można odbyć w godzinę? Ile czasu spędzacie zwykle próbując przejechać metrem z jednego końca miasta na drugi?
W najbliższych latach firma Reaction Engines wyprodukuje największy samolot pasażerski, który zabierze jednorazowo nawet 300 pasażerów. Dzięki silnikom napędzanym ciekłym wodorem będzie on osiągał rekordową prędkość 6400km/h, czyli pięciokrotną prędkość dźwięku. Już niedługo będzie można dolecieć z Londynu do Australii w niespełna 5 godzin!
Latające samochody, znane choćby z "Piątego elementu", na naszych parkingach nie pojawią się raczej szybko. Za to pojazdy bez kierowcy, które same zawiozą nas w wyznaczone miejsce - to już nie fikcja; to realność! Model takiego samochodu zaprezentowała firma General Motors, podkreślając, że wprowadzenie ich do powszechnego użycia to kwestia najbliższych kilku lat. Na dodatek - jak zaznaczają przedstawiciele firmy - problem techniczny w tym przypadku nie istnieje; czas potrzebny jest jedynie do tego, aby uregulować kwestie prawne.

W stronę kosmosu

Komputery przyszłości nie będą potrzebowały myszki. Już dzisiaj dostępne są takie, które reagują na, proste na razie, komendy głosowe. Roboty, które dobrze znamy z filmów fantastycznych, ciągle jeszcze nie potrafią zbliżyć się nawet do swoich filmowych pierwowzorów. Wydaje się zatem, że czarne wizje o zdominowaniu naszego świata przez "myślące maszyny" nie mają szans na spełnienie. Ludzkość już teraz myśleć zaczęła o tym, że naturalne paliwo, które napędza naszą cywilizację (ropa naftowa, węgiel, gaz), kiedyś się wyczerpie. Dlatego zaczęto dyskutować o alternatywnych paliwach, które nie przerwą nagle rozwoju naszej techniki. Zatem świat nasz nie zmieni się raczej w znaną choćby z "Mad Maxa" pustynię dzikusów zabijających się dla jednej baryłki ropy. Być może nam się to nie uda, lecz nasze dzieci będą prawdopodobnie mogły zobaczyć naszą planetę z kosmosu. Wydaje się, że w drugim dziesięcioleciu tego stulecia turystyka kosmiczna stanie się czymś powszechnym i znacznie tańszym niż dzisiaj. Pierwszy lot człowieka na Marsa planowany jest przed 2030 rokiem. Może więc całkiem niedługo zasiądziemy wszyscy przed telewizorami, aby na żywo oglądać to historyczne wydarzenie.
Czy w przyszłości będą istnieć książki? Zapewne tak. Prorokowano, że telewizja zmiecie radio i kino, a tymczasem nic takiego się nie stało: kino, telewizja i radio funkcjonują obok siebie. Podobnie będzie zapewne z drukowanymi książkami i tymi, które czytać będziemy mogli na monitorach naszych komputerów.
Jeżeli nie okaże się więc, że żyjemy w Matrixie, to możemy powiedzieć, że warto było urodzić się pod koniec XX wieku. (JP.)

RAMKA 1:
Największe wynalazki od czasu II wojny światowej:
1947 - mikrofalówka
1948 - tranzystor
1953 - kolorowa telewizja
1954 - laser
1955 - pigułka antykoncepcyjna
1957 - sztuczny satelita Ziemi
1961 - elektryczna szczoteczka do zębów
1968 - myszka komputerowa
1969 - początki światowego Internetu
1969 - ekspres do kawy
1970 - kalkulator
1971 - mikroprocesor
1974 - karta magnetyczna
1979 - ciekłokrystaliczny ekran telewizyjny
1981 - odtwarzacz płyt kompaktowych
1983 - komputer biurowy wyposażony w myszkę
1983 - laptop
1984 - telefon komórkowy
1988 - wirus komputerowy (choć to nieco wątpliwy wynalazek)
1991 - powstanie sieci internetowej
1993 - publikacja standardu mp3
1996 - zwierzęcy klon (owca Dolly)
2001 - Skype
2002 - iPod
2008 - samochód bez kierowcy

RAMKA 2:

Pierwsza mikrofalówka:

Odkrycie mikrofalówki, która jest dziś w powszechnym użyciu, było "efektem ubocznym" badań nad radarem. Pierwsza kuchenka mikrofalowa wprowadzona została na rynek w 1947 roku i była wielka jak szafa: miała 180 cm wielkości i ważyła 340 kilogramów. Technicy potrzebowali kilkudziesięciu lat, żeby zmniejszyć ją do znanych dziś rozmiarów.